„Przegląd elektryczny” brzmi jak coś dla hal i biurowców. Tymczasem obowiązek kontroli instalacji co 5 lat dotyczy także zwykłego mieszkania i domu jednorodzinnego - i większość właścicieli dowiaduje się o nim dopiero przy sprzedaży albo po szkodzie. Poniżej wszystko, co trzeba wiedzieć: skąd ten obowiązek, co obejmuje, kto może podpisać protokół i ile to kosztuje w Szczecinie.
Skąd obowiązek przeglądu co 5 lat
Podstawą jest art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Obiekty budowlane powinny być w czasie użytkowania poddawane kontroli okresowej co najmniej raz na 5 lat. Przepis wprost mówi, że kontrola obejmuje także badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej: stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów.
Tu leży najczęstsze nieporozumienie. Art. 62 ust. 2 zwalnia właścicieli domów jednorodzinnych z kontroli rocznej (pkt 1). Z kontroli 5-letniej (pkt 2) nie zwalnia nikogo. Jeśli mieszkasz we własnym domu i nikt nie mierzył instalacji od odbioru, a dom ma ponad 5 lat - jesteś po terminie.
Za niespełnienie obowiązku kontroli art. 93 pkt 8 przewiduje grzywnę. Nadzór budowlany rzadko sam chodzi po domach jednorodzinnych, więc w praktyce brak protokołu wychodzi w innych momentach:
- przy sprzedaży, gdy kupujący albo jego rzeczoznawca pyta o dokumentację instalacji,
- przy szkodzie od pożaru lub przepięcia, gdy ubezpieczyciel sprawdza, czy instalacja była utrzymywana - warunki zależą od konkretnej polisy, więc warto przejrzeć OWU,
- przy najmie, gdy lokator zgłasza problem z instalacją, a Ty nie masz dowodu, że była sprawna.
Co obejmuje przegląd instalacji elektrycznej
W praktyce „przegląd” to komplet pomiarów elektrycznych plus oględziny. Każdy z pomiarów odpowiada na inne pytanie:
| Pomiar | Na jakie pytanie odpowiada |
|---|---|
| Impedancja pętli zwarcia (dawniej „skuteczność zerowania”) | Czy przy zwarciu bezpiecznik wyłączy zasilanie na tyle szybko, żeby nikt nie został porażony |
| Wyłączniki różnicowoprądowe (RCD) | Czy RCD zadziała przy właściwym prądzie upływu i w wymaganym czasie - przycisk TEST sprawdza tylko mechanikę |
| Rezystancja izolacji | Czy przewody nie mają upływu do siebie lub do ziemi (wilgoć, przegrzanie, uszkodzenie wiertarką) |
| Ciągłość przewodów ochronnych | Czy przewód PE dochodzi do każdego gniazda i czy połączenia wyrównawcze są podłączone |
| Rezystancja uziemienia | Czy uziom domu i instalacja odgromowa odprowadzą prąd do ziemi |
Do tego oględziny rozdzielnicy: czy obwody są opisane, czy zabezpieczenia pasują do przekrojów przewodów, czy nic nie nosi śladów przegrzania.
W mieszkaniu zwykle nie mierzy się uziemienia - to część instalacji budynku. W domu jednorodzinnym uziom jest Twój, więc wchodzi do przeglądu.
Kto może podpisać protokół
Art. 62 Prawa budowlanego dopuszcza dwie grupy osób:
- osoby z uprawnieniami budowlanymi w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych,
- osoby z kwalifikacjami wymaganymi przy dozorze eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci energetycznych.
W praktyce przegląd robi elektryk ze świadectwem kwalifikacyjnym SEP grupy 1 z literami E i D (eksploatacja i dozór) do 1 kV. Samo „E” pozwala wykonywać pomiary, ale do podpisania kontroli potrzebne są kwalifikacje dozorowe.
Jedna rzecz, o której mało kto wie: od 2021 roku świadectwa kwalifikacyjne wydaje się na 5 lat, a część świadectw wydanych kiedyś bezterminowo straciła ważność 3 lipca 2026 roku. Kopię świadectwa dołącza się do protokołu - zanim zapłacisz, sprawdź na niej datę.
Co musi być w protokole
Dobry protokół z pomiarów pozwala komuś innemu za 5 lat zrozumieć, co i czym zmierzono. Powinien zawierać:
- adres obiektu, datę pomiarów i warunki (np. rodzaj sieci TN-C-S, TN-S),
- listę obwodów z zabezpieczeniami i wynik każdego pomiaru obok wartości dopuszczalnej,
- ocenę: instalacja spełnia albo nie spełnia wymagań normy PN-HD 60364-6,
- model i numer seryjny miernika,
- imię, nazwisko i podpis osoby wykonującej oraz kopię jej świadectwa kwalifikacyjnego,
- jeśli coś nie przeszło - listę usterek i zalecenia.
Protokół, w którym jest tylko jedno zdanie „instalacja sprawna” i pieczątka, niewiele Ci da przy sprzedaży czy szkodzie.
Mieszkanie w bloku a dom jednorodzinny
W bloku kontrolę budynku organizuje zarządca: wspólnota albo spółdzielnia. Zwykle obejmuje ona także instalację w lokalach, dlatego elektryk prosi o dostęp do mieszkania. Jeśli zarządca przeglądów nie robi, a Ty potrzebujesz własnego protokołu - do sprzedaży, najmu albo polisy - możesz zamówić pomiary samego mieszkania.
W domu jednorodzinnym wszystko jest na Twojej głowie: instalacja od złącza, rozdzielnica, obwody zewnętrzne, uziom i ewentualny piorunochron. Domy jednorodzinne nie muszą prowadzić książki obiektu budowlanego, więc nikt nie przypomni Ci o terminie. Najprościej zapisać datę następnego przeglądu w kalendarzu od razu po odebraniu protokołu.
Nowy dom? Przepis mówi o kontroli „co najmniej raz na 5 lat” w czasie użytkowania. Najprościej potraktować pomiary odbiorcze jako punkt startowy i zaplanować kolejną kontrolę przed upływem 5 lat. Pomiary odbiorcze najlepiej zrobić jeszcze przed rozliczeniem ostatniego etapu z elektrykiem - opisujemy to na stronie odbiór instalacji elektrycznej.
Ile kosztuje przegląd elektryczny w Szczecinie
Ceny w Szczecinie i okolicach zaczynają się zwykle od około 400 zł za mieszkanie i 800 zł za dom jednorodzinny. Firmy podają je różnie - raz netto, raz brutto - więc przy porównywaniu ofert zawsze dopytaj, czy kwota zawiera VAT. Na cenę wpływa przede wszystkim liczba obwodów - czyli bezpieczników w rozdzielnicy - a przy domu także pomiar uziemienia i obwody zewnętrzne.
W Steramo cennik jest jawny:
- mieszkanie do 8 obwodów - od 399 zł,
- dom jednorodzinny do 16 obwodów z pomiarem uziemienia - od 790 zł,
- każdy kolejny obwód - 30 zł,
- dojazd w Szczecinie i gminie Dobra - gratis, dalej 2,50 zł za każdy km (w jedną stronę),
- protokół PDF do 2 dni roboczych, kopia przechowywana przez 10 lat.
Protokół jest w cenie, a wszystkie kwoty są końcowe (nie doliczamy VAT). Cenę podajemy przed przyjazdem i nie zmienia się na miejscu. Jeśli znajdziemy usterkę, dostajesz ją w protokole i sam decydujesz, kto ją naprawi. Cenę dla swojej liczby obwodów policzysz w kalkulatorze ceny pomiarów, tam jest też formularz.
Jak przygotować się do przeglądu
Pomiar izolacji wymaga odłączenia obwodu, więc przez chwilę każda część domu będzie bez prądu. Zapisz pracę na komputerze, sprawdź, czy piec i lodówka zniosą krótką przerwę, i zapewnij dostęp do rozdzielnicy oraz wszystkich pomieszczeń - także garażu, piwnicy i strychu. W domu jednorodzinnym przyda się wiedza, gdzie jest złącze kablowe i uziom. Jeśli masz poprzedni protokół, przygotuj go: porównanie wyników sprzed 5 lat mówi więcej niż jeden pomiar.
Mieszkanie to zwykle 1,5-2 godziny pracy, dom 3-4 godziny.
Najważniejsze w skrócie
- Przegląd co 5 lat obowiązuje także w domu jednorodzinnym (art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego).
- Obejmuje pomiary: pętla zwarcia, RCD, izolacja, ciągłość PE, a w domu także uziemienie.
- Protokół podpisuje osoba z kwalifikacjami dozorowymi (SEP z literą D) albo z uprawnieniami budowlanymi - sprawdź datę świadectwa.
- W Szczecinie to zwykle od około 400 zł za mieszkanie i 800 zł za dom - przy porównywaniu ofert sprawdź, czy cena jest netto, czy brutto.