Część poradników w sieci pisze, że bez protokołu nie da się zgłosić zakończenia budowy domu. To nieprawda. Protokół i tak będzie jednak potrzebny: przy przyłączeniu do sieci podpisuje się oświadczenie, że się go ma, a z elektrykiem najlepiej rozliczyć się dopiero, gdy pomiary wyjdą dobrze. Poniżej rozpisujemy, który dokument jest dla kogo. Treść samego protokołu z pomiarów i jak czytać wyniki opisujemy osobno w artykule protokół z pomiarów elektrycznych.
Czy protokół odbioru instalacji elektrycznej jest potrzebny do zakończenia budowy domu?
Przy zwykłym zawiadomieniu o zakończeniu budowy domu jednorodzinnego - nie. Art. 57 ust. 1b Prawa budowlanego zwalnia taki dom z dołączania dziennika budowy, protokołów badań i sprawdzeń przyłączy i instalacji oraz potwierdzenia odbioru przyłączy. Zostaje jeden wyjątek: protokół badania szczelności instalacji gazowej.
Tak samo wygląda urzędowy formularz. W druku PB-16a (urzędowy formularz zawiadomienia o zakończeniu budowy domu jednorodzinnego, wzór obowiązujący od 6 marca 2026 r.) w części „Załączniki” jest tylko pole „Protokoły badań szczelności instalacji gazowej”. Rubryki na protokół elektryczny nie ma.
Nie znaczy to, że instalacji nikt nie musi sprawdzać. Kierownik budowy ma obowiązek zapewnić dokonanie „wymaganych przepisami lub ustalonych w umowie prób i sprawdzeń instalacji”, zanim zgłosi budynek do odbioru (art. 22 pkt 7). Potem podpisuje oświadczenie, że dom zbudowano zgodnie z projektem i przepisami. Organ nadzoru budowlanego może też zażądać dokumentów związanych z oddaniem budynku do użytkowania (art. 81c). Protokół zostaje więc w teczce właściciela, a nie w urzędzie, ale powinien w niej być.
Kiedy przy domu jednorodzinnym trzeba dołączyć protokoły instalacji?
Gdy zamiast zawiadomienia składa się wniosek o pozwolenie na użytkowanie. Wyjątek z ust. 1b dotyczy tylko zawiadomienia. Formularze wniosku (PB-17 i PB-17a) mają rubrykę „Protokoły badań i sprawdzeń” i nie robią w niej wyjątku dla domów.
Przy domu jednorodzinnym wniosek o pozwolenie na użytkowanie składa się w trzech sytuacjach (art. 55 Prawa budowlanego):
| Sytuacja | Przepis | Protokoły instalacji do wniosku |
|---|---|---|
| Zwykłe zakończenie budowy domu | art. 54, art. 57 ust. 1b | nie (tylko szczelność gazu) |
| Zamieszkanie przed wykonaniem wszystkich robót | art. 55 ust. 1 pkt 3 | tak |
| Legalizacja budowy (samowola, istotne odstępstwa) | art. 55 ust. 1 pkt 2, art. 49 ust. 5, art. 51 ust. 4 | tak |
| Inwestor sam wybiera pozwolenie zamiast zawiadomienia | art. 55 ust. 2 | tak |
Wniosek o pozwolenie oznacza też obowiązkową kontrolę inspektora nadzoru na miejscu. Inspektor sprawdza m.in. wykonanie instalacji (art. 59a ust. 2).
Uwaga na podpis. Do wniosku protokoły badań instalacji mają sporządzić osoby z uprawnieniami budowlanymi w odpowiedniej specjalności (art. 57 ust. 1 pkt 4 lit. a). Przepis nie wymienia osób ze świadectwem kwalifikacyjnym dozoru (D). Przy pozwoleniu na użytkowanie warto zapytać w powiatowym inspektoracie nadzoru budowlanego, czyj podpis przyjmą. Nasze protokoły podpisuje osoba ze świadectwami G1 E i D. Przy pozwoleniu na użytkowanie to może nie wystarczyć, dlatego najpierw trzeba zapytać w inspektoracie.
Czy zakład energetyczny wymaga protokołu przy przyłączeniu domu?
Ani Enea Operator, ani PGE Dystrybucja nie każą dołączać protokołu pomiarów do zgłoszenia. Oba druki wymagają jednak oświadczenia, że protokoły zostały zrobione. Szczecin i okolice obsługuje Enea Operator.
| Enea Operator (Szczecin i okolice) | PGE Dystrybucja | |
|---|---|---|
| Druk | ps-do, czyli „Zgłoszenie gotowości instalacji Klienta do przyłączenia instalacji odbiorczej do sieci”, do 40 kW (plik z 12.10.2026) | Zał. 01.1 „Oświadczenie o gotowości do przyłączenia instalacji odbiorczej” (wzór z 23.03.2026) |
| Kto podpisuje | tylko wnioskodawca, czyli właściciel | wykonawca instalacji i właściciel |
| Co się oświadcza | m.in. instalację wykonała osoba z kwalifikacjami i „posiadam protokoły z badań instalacji elektrycznej” | wykonawca: zostawił właścicielowi protokoły pomiarów (izolacja, ochrona przeciwporażeniowa, ochrona odgromowa) i schemat; właściciel: ma te dokumenty |
| Co się dołącza | kopię pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (pole z art. 41 ust. 5 Prawa budowlanego), protokołu nie | schemat instalacji, protokołu nie |
| Numer świadectwa elektryka na druku | nie ma pola | nie ma pola |
Oświadczenie w ps-do podpisuje właściciel, więc to on bierze odpowiedzialność za jego treść. Najprościej mieć protokół w ręku przed złożeniem zgłoszenia. W Enei po ps-do jest jeszcze umowa kompleksowa albo dystrybucyjna. Licznik montują dopiero po jej zawarciu.
Fraza „protokół odbioru PGE” bierze się stąd, że w oświadczeniu klienta na druku PGE jest zdanie, że instalację odebrała osoba z uprawnieniami budowlanymi, a odbiór potwierdzono „protokołem odbioru bez zastrzeżeń” (z dopiskiem „należy skreślić niewłaściwe”). To fragment oświadczenia, nie osobny druk PGE. Do zgłoszenia się go nie dołącza.
Wzór protokołu odbioru instalacji elektrycznej: co powinien zawierać?
Jednego urzędowego wzoru nie ma. Zakres wyznacza norma PN-HD 60364-6:2016 „Sprawdzanie”, rozdział 6.4 (sprawdzanie odbiorcze). Wzory sprawozdań są w jej załącznikach E, F i G, ale te załączniki mają charakter informacyjny, więc nie trzeba trzymać się konkretnego formularza. Według pkt 6.4.4 protokół z odbioru nowej instalacji ma opisywać zakres sprawdzenia, zapis oględzin i wyniki prób. Każdy obwód ma być wpisany razem z jego zabezpieczeniem. Protokół powinien też podawać zalecany termin pierwszego sprawdzenia okresowego, a podpisuje go osoba kompetentna w sprawdzaniu.
Popularne „wzory do pobrania” w sieci to często stary druk zakładu energetycznego: moc odbiorników, zabezpieczenia topikowe, numer plombownicy, podpisy. Wyników pomiarów w nim nie ma, więc taki druk niewiele mówi o tym, czy instalacja jest bezpieczna.
Wzór, który ma sens w nowym domu, wygląda tak:
| Część protokołu | Co wpisać | Skąd wymóg |
|---|---|---|
| Dane obiektu i stron | adres, inwestor, wykonawca instalacji, kto mierzył, data | dobra praktyka; PGE: dane wykonawcy w oświadczeniu |
| Zakres sprawdzenia | cała instalacja czy jej część, układ sieci, liczba rozdzielnic | PN-HD 60364-6, pkt 6.4.4 |
| Oględziny | m.in. dobór zabezpieczeń do przewodów, ograniczniki przepięć, oznaczenie obwodów, schematy w rozdzielnicy, połączenia wyrównawcze | PN-HD 60364-6, pkt 6.4.2 |
| Próby i pomiary | ciągłość przewodów ochronnych, rezystancja izolacji, samoczynne wyłączenie zasilania (impedancja pętli zwarcia), wyłączniki różnicowoprądowe, kolejność faz, próby działania; do tego rezystancja uziemienia | PN-HD 60364-6, pkt 6.4.3 |
| Tabela obwodów | każdy obwód z zabezpieczeniem, wynik i wartość dopuszczalna obok | PN-HD 60364-6, pkt 6.4.4 |
| Przyrządy | model i numer miernika, data wzorcowania | dobra praktyka |
| Ocena i usterki | nadaje się do użytkowania albo lista usterek do poprawy | PN-HD 60364-6, pkt 6.4.4 (usterki usuwa się przed stwierdzeniem zgodności) |
| Termin następnego sprawdzenia | zalecany termin pierwszej kontroli okresowej | PN-HD 60364-6, pkt 6.4.4; w domu kontrola co najmniej raz na 5 lat (art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego) |
| Podpis | imię, nazwisko, podpis, kopia świadectwa kwalifikacyjnego albo uprawnień | norma (osoba kompetentna); kopia kwalifikacji - dobra praktyka |
Kolejność prób w normie jest zalecana: najpierw ciągłość przewodów i izolacja (bez napięcia), potem biegunowość, samoczynne wyłączenie, ochrona uzupełniająca (RCD), kolejność faz i próby działania. Po poprawce powtarza się badanie, które nie wyszło, i te, na które usterka mogła wpłynąć. Minimalna rezystancja izolacji dla zwykłych obwodów 230/400 V to 1 MΩ przy napięciu probierczym 500 V (tabela 6.1 normy). Pozostałe wartości i sposób czytania wyników są w artykule o protokole z pomiarów.
W naszym protokole odbioru są wyniki obok wartości dopuszczalnych, ocena końcowa (instalacja nadaje się albo nie nadaje się do użytkowania) i, jeśli coś nie przeszło, lista usterek dla wykonawcy.
Kto może podpisać protokół odbioru instalacji elektrycznej?
Przy domu jednorodzinnym i zawiadomieniu prawo budowlane nie mówi, kto ma podpisać protokół, bo urząd go nie wymaga. W praktyce protokół podpisuje osoba ze świadectwem kwalifikacyjnym na czynności kontrolno-pomiarowe (E), często także dozoru (D), albo z uprawnieniami budowlanymi w specjalności instalacyjnej elektrycznej. Rozporządzenie o kwalifikacjach z 2022 r. (§ 4) zalicza czynności kontrolno-pomiarowe do eksploatacji (E), a kierowanie nimi i nadzór do dozoru (D). Przy wniosku o pozwolenie na użytkowanie obowiązuje opisany wyżej art. 57 ust. 1 pkt 4 lit. a.
Czy elektryk, który robił instalację, może sam podpisać jej odbiór? Przepisu, który by tego zabraniał, nie ma. Norma przewiduje, że sprawozdanie przekazują osoby odpowiedzialne za wykonanie i sprawdzenie, więc zakłada, że może to być ta sama firma. Wtedy jednak elektryk sprawdza własną pracę. Niezależny pomiar przed ostatnią płatnością to kontrola z zewnątrz.
Jak sprawdzić ważność świadectwa i czym różni się E od D, piszemy w artykule o protokole z pomiarów.
Ile kosztuje protokół odbioru instalacji elektrycznej?
Protokół jest w cenie pomiarów odbiorczych. W cennikach firm w Polsce odbiór nowego domu kosztuje zwykle od około 400 zł w małych domach do około 1 600 zł w dużych albo z fotowoltaiką, a część firm podaje ceny netto (zestawienie cenników z adresami: ile kosztują pomiary elektryczne).
U nas pod Szczecinem (zamówienie do 31 grudnia 2026, pomiar do 31 stycznia 2027; w nawiasie przy zamówieniu od 1 stycznia 2027):
| Usługa | Cena |
|---|---|
| Odbiór instalacji w nowym domu, do 20 obwodów | od 1 490 zł (od 1 stycznia 2027: od 1 690 zł) |
| Każdy kolejny obwód | +40 zł |
| Dodatkowa rozdzielnica | +150 zł |
| Pomiar poprawkowy, gdy usterkę usuwamy my | gratis |
| Pomiar poprawkowy, gdy usterkę usuwa ktoś inny | jak zwykły pomiar według cennika |
| Dojazd: Szczecin i gmina Dobra | gratis |
| Dojazd dalej | 4 zł/km w jedną stronę |
Ceny są końcowe, VAT nie doliczamy. Dokładną cenę podajemy przed przyjazdem, po zdjęciu rozdzielnicy, i na miejscu się nie zmienia. Protokół w PDF wysyłamy mailem w ciągu 2 dni roboczych od pomiarów, wersję papierową z podpisem przekazujemy albo wysyłamy pocztą, a kopię PDF przechowujemy 10 lat. Zakres i termin: odbiór instalacji elektrycznej w nowym domu.
Potrzebują Państwo niezależnych pomiarów przed ostatnią płatnością dla elektryka? Można zadzwonić pod 455 571 802 albo napisać na kontakt@steramo.pl. Cenę podamy przed przyjazdem.
Co odebrać od elektryka przed ostatnią płatnością?
To lista dla inwestora, nie dla urzędu. Najlepiej wpisać ją do umowy z elektrykiem, zanim zaczną się prace, i zapisać, że ostatnia rata jest płatna po protokole bez usterek.
| Co | Skąd wymóg | Odhaczone |
|---|---|---|
| Protokół pomiarów i oględzin, każdy obwód z wynikiem | PN-HD 60364-6; PGE: wykonawca zostawia protokoły odbiorcy; Enea: oświadczenie, że się je ma | ☐ |
| Schemat rozdzielnicy i opis obwodów (zgodny z tym, co jest w rozdzielnicy) | PN-HD 60364-6, pkt 6.4.2; PGE: schemat to wymagany załącznik | ☐ |
| Dokumentacja powykonawcza, jeśli instalacja odbiega od projektu | art. 60 Prawa budowlanego (przekazanie właścicielowi), umowa | ☐ |
| Instrukcje i karty gwarancyjne urządzeń (pompa ciepła, falownik, ładowarka) | art. 60 Prawa budowlanego („w razie potrzeby”), warunki producenta | ☐ |
| Typ wyłącznika różnicowoprądowego zgodny z instrukcją pompy ciepła, falownika, ładowarki | instrukcja producenta | ☐ |
| Protokół pierwszego uruchomienia pompy ciepła, jeśli wymaga go producent | karta gwarancyjna | ☐ |
| Zdjęcia tras przewodów w ścianach i posadzkach przed tynkiem | dobra praktyka | ☐ |
| Podpisane oświadczenie do zakładu energetycznego (PGE) albo dokumenty do ps-do (Enea) | druki operatora | ☐ |
| Lista usterek z terminem poprawy i pomiar poprawkowy | umowa, art. 636 Kodeksu cywilnego | ☐ |
Tę listę dopasowaną do swojej sytuacji można wydrukować w narzędziu Teczka odbiorowa domu.
Przy pompie ciepła pomiary mogą mieć znaczenie dla gwarancji. Przykład: warunki gwarancji pomp ciepła Solplanet (wersja z września 2023 r.) nie obejmują m.in. wad powstałych w wyniku „niewykonania wymaganych pomiarów elektrycznych” (pkt 15.17) oraz braku lub złego doboru zabezpieczeń, takich jak wyłączniki nadprądowe i różnicowoprądowe (pkt 15.9). Warto sprawdzić kartę gwarancyjną swojego urządzenia.
Przed pomiarami warto też sprawdzić, czy instalacja jest gotowa: lista jest na stronie odbiór instalacji elektrycznej.
Co zrobić, gdy pomiary wykażą usterki?
Dostają Państwo listę usterek. Najczęściej poprawia je ten, kto je zrobił, dlatego pomiary najlepiej zrobić przed rozliczeniem ostatniego etapu, o ile pozwala na to umowa.
Jeśli elektryk jeszcze pracuje, Kodeks cywilny pozwala wezwać go do poprawienia wykonania i wyznaczyć termin. Po jego bezskutecznym upływie można odstąpić od umowy albo powierzyć poprawki komuś innemu na koszt i ryzyko wykonawcy (art. 636 § 1). Do robót budowlanych stosuje się odpowiednio przepisy o dziele (art. 656), a za wady odpowiada się według przepisów o rękojmi (art. 638). Czy można wstrzymać płatność, zależy od umowy, dlatego warunek „ostatnia rata po protokole bez usterek” warto mieć na piśmie.
Po poprawkach mierzy się ponownie tylko poprawione obwody i obwody, na które usterka mogła wpłynąć.
Czy bank albo ubezpieczyciel wymaga protokołu odbioru?
W materiałach ING i Credit Agricole o rozliczeniu kredytu na budowę protokołu elektrycznego nie ma. Wymieniają m.in. dziennik budowy, zdjęcia, oświadczenie kierownika budowy i zawiadomienie o zakończeniu budowy albo pozwolenie na użytkowanie. Inne banki mogą mieć własne warunki, więc warto sprawdzić umowę kredytu. Ubezpieczenie domu i przeglądy elektryczne opisujemy w artykule pomiary elektryczne a ubezpieczenie domu.
Co dalej, po odbiorze?
Protokół odbiorczy przyda się przy każdej kolejnej kontroli. Pierwsza kontrola okresowa instalacji elektrycznej w domu wypada najpóźniej po 5 latach (art. 62 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego) i wtedy porównuje się wyniki z odbiorem. Szczegóły: przegląd instalacji elektrycznej co 5 lat.
Źródła
- Ustawa z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, art. 22 pkt 7, art. 49 ust. 5, art. 51 ust. 4, art. 54, 55, 57 ust. 1, 1b, art. 59a, 60, 62 ust. 1 pkt 2, art. 81c; t.j. Dz.U. 2026 poz. 524 - ISAP
- Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 18 lutego 2026 r. w sprawie określenia wzoru formularza zawiadomienia o zakończeniu budowy oraz wniosku o pozwolenie na użytkowanie (PB-16, PB-16a, PB-17, PB-17a), Dz.U. 2026 poz. 272 - ISAP
- Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 1 lipca 2022 r. w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci, Dz.U. 2022 poz. 1392, § 4 - ISAP
- Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, art. 636, 638, 647, 656; t.j. Dz.U. 2026 poz. 795 - ISAP
- PN-HD 60364-6:2016-07 Instalacje elektryczne niskiego napięcia - Część 6: Sprawdzanie (rozdział 6.4, tabela 6.1, załączniki E-G) - PKN
- Enea Operator, „Procedura krok po kroku dla domu” - operator.enea.pl; druk ps-do - PDF, lista druków - operator.enea.pl
- PGE Dystrybucja, „Dom jednorodzinny” i Zał. 01.1 „Oświadczenie o gotowości do przyłączenia instalacji odbiorczej” (wz. 23.03.2026) - pgedystrybucja.pl
- ING, „Zakończenie budowy domu a kredyt” - ing.pl; Credit Agricole, „Transze kredytu hipotecznego” (15.01.2026) - credit-agricole.pl
- Solplanet, warunki gwarancji pomp ciepła (PL, 09.2023), pkt 15.9 i 15.17 - PDF
To informacja ogólna, nie porada prawna. Stan prawny i druki operatorów na 18 października 2026 r.
O autorze
Daniel Pastuszak robi pomiary instalacji elektrycznych w Steramo i podpisuje protokoły. Świadectwa kwalifikacyjne grupy 1: eksploatacja E nr G-1/E/5917/720/26 i dozór D nr G-1/D/5918/720/26. Mierzy miernikiem Sonel MPI-535, protokoły przygotowuje w programie Sonel PE6.
Redakcja: Radosław Borowiecki, Steramo - Automatyczne Nawadnianie, Smart Garden i Smart Home sp. z o.o., Kościno 50B, gmina Dobra. Tel. 455 571 802, kontakt@steramo.pl.