Shelly i Home Assistant zimą: alarm mrozu, ogrzewanie i światło

Zimą kłopoty robią sytuacje, których nikt nie sprawdził: czujnik w garażu przestał działać na mrozie, router wyłączył się razem z prądem, zawór od wody po zaniku zasilania został otwarty. Poniżej po kolei, co ustawić przed zimą i jak to przetestować przed pierwszym mrozem.

Jak zimno bywa zimą w Szczecinie?

Według norm klimatycznych IMGW z lat 1991-2020 średnia temperatura minimalna w Szczecinie wynosi -1,8 °C w styczniu i -0,5 °C w grudniu. Nocne przymrozki trwają więc kilka miesięcy, a czujnik przez cały ten czas pracuje na baterii.

Druga liczba dotyczy światła. 21 grudnia 2026 słońce wschodzi w Szczecinie o 8:15 i zachodzi o 15:44, dzień trwa niecałe 7,5 godziny. Zachód przesuwa się w ciągu zimy, więc oświetlenie ustawione „na 16:00” przez część sezonu włącza się za późno, a przez część za wcześnie.

Który czujnik Shelly nadaje się do nieogrzewanego garażu?

Częsty błąd, także w odpowiedziach czatów AI: do garażu poleca się Shelly H&T. Według dokumentacji producenta H&T Gen3 i Plus H&T pracują w zakresie od 0 do 40 °C. Tam, gdzie temperatura spada poniżej zera, czyli tam, gdzie alarm mrozu jest naprawdę potrzebny, taki czujnik jest poza specyfikacją.

Źródło: baza wiedzy Shelly (kb.shelly.cloud), karty modeli, odczyt 26.10.2026.

BLU H&T łączy się przez Bluetooth i do Home Assistant trafia przez integrację BTHome. Odczyt musi odebrać adapter Bluetooth serwera HA albo proxy Bluetooth w pobliżu, np. Shelly Gen2 lub nowszy zasilany z sieci. Bez tego czujnik w garażu mierzy, ale Home Assistant nic od niego nie dostaje.

Shelly Flood Gen4 nie zastąpi czujnika mrozu, bo czwarta generacja nie mierzy temperatury. Mierzyła ją pierwsza generacja Flood i stąd biorą się pomyłki w sieci. Zakres temperatury to też nie odporność na wodę: czujnik bateryjny nie nadaje się do studni wodomierzowej, w której stoi woda albo skrapla się para.

Do skrzynki zaworowej nawadniania czujnik nie jest potrzebny, jeśli instalacja jest przedmuchana. Po przedmuchu w rurach i elektrozaworach nie zostaje woda, więc nie ma czego pilnować. Jak to zrobić, opisujemy w poradniku przygotowanie nawadniania do zimy, a w Szczecinie i okolicach robimy to sami: przedmuch nawadniania.

Jak ustawić alarm mrozu, który nie przegapi zimnej nocy?

Typowy przykład z internetu: „gdy temperatura spadnie poniżej 3 °C, wyślij powiadomienie”. Taki wyzwalacz (trigger) w Home Assistant reaguje tylko w chwili, gdy temperatura przechodzi przez próg. Jeśli HA uruchomi się ponownie (aktualizacja, zanik prądu), kiedy w garażu już jest 1 °C, przejścia nie będzie i alarm nie przyjdzie. Dlatego warto dodać sprawdzenie po starcie HA i co 15 minut. Przykład poniżej jest dla osób, które same konfigurują Home Assistant.

alias: "Alarm mrozu: garaż"
mode: single
triggers:
  - trigger: numeric_state
    entity_id: sensor.garaz_temperatura
    below: 3
    for: "00:15:00"
  - trigger: homeassistant
    event: start
  - trigger: time_pattern
    minutes: "/15"
conditions:
  - condition: numeric_state
    entity_id: sensor.garaz_temperatura
    below: 3
actions:
  - action: notify.mobile_app_telefon
    data:
      title: "Mróz w garażu"
      message: "Temperatura {{ states('sensor.garaz_temperatura') }} °C. Trzeba sprawdzić ogrzewanie i rury."
      data:
        ttl: 0
        priority: high
        channel: alarm_stream
        push:
          sound:
            name: default
            critical: 1
            volume: 1.0

Próg 3 °C to przykład dla pomieszczenia z rurą wodną, w którym zimą powinno być powyżej zera: garaż w bryle domu, pomieszczenie wodomierza, kotłownia. Producent nie podaje progu dla takiego miejsca. W przykładach w sieci spotyka się wartości od 2 do 8 °C. Shelly w swoich scenach używa m.in. 5 °C dla temperatury na zewnątrz i 4 °C dla maty grzewczej przy rurach na zewnątrz. Czujnik montuje się w najzimniejszym miejscu, przy rurze, a nie przy drzwiach do ogrzewanego domu. W pomieszczeniu, w którym mróz zimą jest normalny, taki alarm dzwoniłby przez całą zimę.

Ustawienia ttl, priority i channel: alarm_stream sprawiają, że na Androidzie powiadomienie przebije się przez tryb cichy. Na iPhonie robi to critical: 1 (dokumentacja aplikacji Home Assistant Companion). Alarm powtarza się co 15 minut, dopóki jest zimno, więc ustawia się go tylko tam, gdzie spadek poniżej progu oznacza awarię.

Drugi alarm: czujnik przestał raportować

Bateria na mrozie siada szybciej, a sygnał Bluetooth z garażu bywa słaby. Czujnik, który milczy, wygląda w aplikacji tak samo spokojnie jak czujnik, który pokazuje 8 °C. Drugi alarm pilnuje więc, kiedy czujnik ostatnio się odezwał.

alias: "Czujnik w garażu milczy"
mode: single
triggers:
  - trigger: time_pattern
    minutes: "/30"
conditions:
  - condition: template
    value_template: >
      {% set s = states.sensor.garaz_temperatura %}
      {{ s is none
         or s.state in ['unavailable', 'unknown']
         or now() - s.last_reported > timedelta(hours=3) }}
actions:
  - action: notify.mobile_app_telefon
    data:
      title: "Brak odczytu z garażu"
      message: "Czujnik nie raportuje od ponad 3 godzin. Bateria, zasięg albo zasilanie."

Trzy godziny to przykład. H&T Gen3 na bateriach według producenta wysyła odczyt co najmniej raz na 2 godziny, nawet gdy temperatura się nie zmienia. Dla BLU H&T i innych czujników rytm raportowania trzeba sprawdzić w ich karcie i ustawić próg z zapasem.

Shelly a ogrzewanie podłogowe: na co uważać?

Shelly może sterować podłogówką wodną (siłownikami na rozdzielaczu) i elektryczną. Producent pokazuje to na Wall Display: wbudowany czujnik temperatury i przekaźnik 5 A przy 230 V, do którego podłącza się siłowniki. Przy doborze trzeba sprawdzić napięcie siłowników, prąd załączenia i ich wykonanie.

Napięcie siłowników. Bywają na 230 V i na 24 V. Shelly 1 Gen3 i 1 Gen4 mają styk beznapięciowy, więc obsłużą też obwód 24 V.

Prąd załączenia, nie sama moc. Siłownik termoelektryczny w pracy bierze 1-2 W, ale przy włączeniu chwilowo więcej. Danfoss TWA podaje poniżej 250 mA przy 230 V, Theben ALPHA 5 poniżej 550 mA przez najwyżej 100 ms. Gdy na jednym kanale włącza się kilka siłowników naraz, liczy się suma.

Wykonanie NC (normalnie zamknięty). Tak jest zbudowana większość siłowników podłogówki. Bez prądu zamykają pętle, więc po zaniku zasilania albo awarii przekaźnika podłoga przestaje grzać. Przy przegrzaniu to zaleta, przy mrozie w pustym domu już nie.

Kocioł i pompę ciepła podłącza się wyłącznie przez wejście termostatu przewidziane w instrukcji tego urządzenia. Shelly nie zastępuje regulacji kotła, a odcinanie zasilania pompy ciepła przekaźnikiem to nie jest regulacja.

O temperaturze w pomieszczeniu powinna decydować jedna warstwa. Jeśli harmonogram siedzi jednocześnie w termostacie, w Home Assistant i w skrypcie Shelly, prędzej czy później zaczną się nawzajem przestawiać.

Jakie temperatury i jaka wilgotność w domu zimą?

Niemiecki Urząd Ochrony Środowiska (UBA) podaje orientacyjnie: pokój dzienny ok. 20 °C, kuchnia 18 °C, sypialnia 17 °C, w nocy albo przy kilkugodzinnej nieobecności ok. 18 °C. Shelly przy wyjeździe zaleca co najmniej 15 °C w każdym pomieszczeniu, także w piwnicy.

Wilgotność Shelly radzi trzymać poniżej 60%, a UBA dla słabo ocieplonych mieszkań zimą zaleca poniżej 50%, bo przy zimnych ścianach para skrapla się w narożnikach i za meblami. Prosta automatyzacja: wentylator w łazience włącza się, gdy wilgotność przekroczy próg, i wyłącza z opóźnieniem.

Jak ustawić światło zimą: zmierzch zamiast godziny?

Home Assistant zna położenie słońca dla adresu domu. Do oświetlenia zewnętrznego dokumentacja HA zaleca trigger według wysokości słońca (od 0° do -6°) albo zmierzchu zamiast „zachód plus 30 minut”, bo długość zmierzchu zmienia się w ciągu roku. Wyłączenie dekoracji najprościej ustawić na stałą godzinę, a światło przy wejściu dać na czujnik ruchu.

Po zaniku prądu przekaźnik Shelly wraca do stanu, który ma ustawiony: wyłączony, włączony albo ostatni (w API to opcja initial_state). Dla lampek świątecznych bezpieczniej ustawić „wyłączony”, żeby po nocnej awarii nie świeciły do rana. Skąd wziąć prąd do lampek na zewnątrz, piszemy w poradniku lampki świąteczne na zewnątrz.

Czy Hydrawise da się wstrzymać zimą z Home Assistant?

Da się, z jednym zastrzeżeniem. Integracja Hydrawise w Home Assistant działa przez chmurę Huntera (co jakiś czas ją odpytuje), a nie lokalnie. Bez internetu polecenie z HA do sterownika nie dojdzie. Sam sterownik Hydrawise ma za to tryb offline i dalej wykonuje zapisany program.

Akcja zawieszenia podlewania wymaga daty końca. W sieci krąży przykład z polem duration, którego ta akcja nie ma. Poprawnie:

action: hydrawise.suspend
target:
  entity_id: binary_sensor.trawnik_watering
data:
  until: "2027-04-01 06:00:00"

Wyłączenie przełącznika auto_watering strefy w HA zawiesza jej harmonogram na rok. Po przedmuchu prościej jest jednak zawiesić wszystkie strefy w samej aplikacji Hydrawise, a w Home Assistant tylko sprawdzić, czy stan się zmienił. Automatyczne „odwieszanie” podlewania przy kilku ciepłych dniach w lutym nie ma sensu, bo instalacja jest wtedy pusta. Jak Hydrawise łączy się z resztą domu, opisujemy w poradniku smart garden.

Co zrobi zawór odcinający wodę po zaniku prądu?

Czujnik zalania tylko ostrzega. Wodę zatrzymuje zawór, który po sygnale z czujnika zamyka dopływ. Zimą trzeba wiedzieć, co ten zawór zrobi, gdy zabraknie prądu. Możliwości są cztery i zależą od konstrukcji.

Źródła: dokumentacja API Shelly (Smart Water Valve), karta Danfoss EV220B, karta GROHE Sense Guard, opis napędów 3-przewodowych; odczyt 26.10.2026.

W zaworze z ustawieniem jest jeszcze druga opcja: zachowanie po powrocie prądu (on_power_restore). W przykładowej konfiguracji producenta obie opcje są ustawione na „nic”, więc zawór sam niczego nie zrobi, dopóki ktoś tego nie zmieni. Zawór NC zamknie wodę przy każdym zaniku prądu, także w środku prania, i trzeba to przyjąć świadomie.

Automatyczny zawór montuje się w instalacji domu za wodomierzem i za zaworem należącym do przyłącza, bez ruszania plomb. Ile wody może wypłynąć z pękniętego wężyka, zanim ktoś to zauważy, policzy kalkulator strat wody.

Co działa bez internetu, bez prądu i bez Home Assistant?

UPS ma sens tylko dla całej ścieżki alarmu, czyli Home Assistant, router, punkt dostępowy i bramka Bluetooth albo Zigbee. Sam serwer na UPS niczego nie wyśle, gdy router stoi bez prądu. Home Assistant odczyta stan UPS przez integrację NUT i może się bezpiecznie wyłączyć, zanim bateria się wyczerpie.

Alarm, który ma działać w każdej sytuacji, powinien mieć też wersję bez serwera, na przykład termostat, który grzeje sam.

Jak zabezpieczyć kopię zapasową Home Assistant przed zimą?

Awaria karty pamięci w styczniu oznacza dom bez automatyzacji, dopóki ktoś go nie odtworzy. Home Assistant od wersji 2025.1 ma wbudowane automatyczne kopie, które ustawia się w konfiguracji kopii zapasowych. Projekt zaleca kopię co noc, trzy ostatnie zachowane i jedną poza urządzeniem (dysk sieciowy albo chmura). Kopie są szyfrowane i bez klucza nie da się ich odtworzyć. Klucz (emergency kit) trzeba więc trzymać poza Home Assistant, na przykład w menedżerze haseł.

Przy okazji sprzętu: Home Assistant Yellow nie jest już produkowany (komunikat projektu z 15.10.2025, wsparcie oprogramowania trwa). Nowe instalacje stawia się na Home Assistant Green, Raspberry Pi 4 lub 5 albo mini PC.

Jak zrobić test zimowy w 15 minut?

Najlepiej w listopadzie, przed pierwszym mrozem, z telefonem w ręku.

1. Wyjąć kabel internetu z routera i sprawdzić, czy alarm z czujnika dociera na telefon w domowym Wi-Fi. Bez internetu dojdzie tylko przez połączenie lokalne aplikacji Home Assistant (Local Push).
2. Zatrzymać Home Assistant i sprawdzić, czy ogrzewanie dalej grzeje według termostatu.
3. Wyłączyć zasilanie zaworu odcinającego, odkręcić kran i zobaczyć na wodomierzu, czy woda płynie.
4. Włączyć zasilanie z powrotem i sprawdzić pozycję zaworu oraz stan przekaźników.
5. Na czas testu podnieść próg alarmu powyżej temperatury w pomieszczeniu, uruchomić ponownie HA i sprawdzić, czy alarm przyszedł po starcie. Potem przywrócić próg.
6. Sprawdzić, kiedy każdy czujnik ostatnio się odezwał, i wymienić słabe baterie.
7. Sprawdzić, czy jest świeża kopia zapasowa i czy klucz do niej leży poza HA.

Jeśli któryś punkt testu wypadł źle albo nie wiadomo, jaki zawór jest w domu, możemy to sprawdzić i ustawić Shelly z Home Assistant na miejscu w Szczecinie i okolicach. Wycena jest indywidualna.

Kto może zamontować Shelly w puszce i rozdzielnicy?

Instrukcja Shelly 1 Gen4 mówi wprost, że urządzenie instaluje wykwalifikowany elektryk, na obwodzie z wyłącznikiem nadprądowym B albo C do 16 A, a w łazience dodatkowo z wyłącznikiem różnicowoprądowym 30 mA typu A. W Polsce montaż, naprawy i pomiary przy instalacji 230 V wymagają świadectwa kwalifikacyjnego w odpowiednim zakresie (rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 1.07.2022, Dz.U. 2022 poz. 1392). W Steramo montaż w puszkach i rozdzielnicy robi Daniel Pastuszak (świadectwa kwalifikacyjne G1 E i D), który wykonuje też pomiary elektryczne, a Home Assistant i nawadnianie konfiguruje Radosław Borowiecki.

Shelly i Home Assistant wdrażamy w Szczecinie i okolicach. Wycena jest indywidualna, po rozmowie o domu: smart home w Szczecinie.

Autor: Radosław Borowiecki, Steramo (Hunter University: Hydrawise Specialist, Irrigation Design Metric, Installation Technician). Część o montażu przy 230 V: Daniel Pastuszak, świadectwa kwalifikacyjne G1 E i D. Aktualizacja: 27.10.2026.

Źródła

• Shelly, baza wiedzy: H&T Gen3, Plus H&T, BLU H&T, Flood Gen4, Flood, Plus Add-on, Wall Display, Shelly 1 Gen3/Gen4
• Frankever Smart Water Valve (Shelly)
• Shelly, ochrona przed mrozem
• DS18B20, karta Analog Devices (zakres pomiaru)
• Shelly, ogrzewanie podłogowe
• Shelly, praca lokalna
• Shelly API, Smart Water Valve
• Shelly API, przekaźnik (initial_state)
• Instrukcja Shelly 1 Gen4 (PL): kb.shelly.cloud, załącznik „Shelly 1 Gen4 multilingual printed user and safety guide”
• Rozporządzenie w sprawie kwalifikacji osób zajmujących się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci, Dz.U. 2022 poz. 1392
• Home Assistant, integracja Shelly
• Home Assistant, integracja BTHome
• Home Assistant Companion, Local Push
• Home Assistant, Hydrawise: integracja i akcja suspend
• Home Assistant, wyzwalacze: automatyzacje, time_pattern i start HA
• Home Assistant, obiekt stanu (last_reported)
• Home Assistant Companion, powiadomienia krytyczne
• Home Assistant, kopie zapasowe: zasada 3-2-1 i emergency kit
• Home Assistant, NUT
• Home Assistant Yellow, koniec produkcji
• Home Assistant, sprzęt i instalacja
• Hydrawise, instrukcja (Offline Mode)
• Danfoss EV220B
• Danfoss TWA
• Theben ALPHA 5
• GROHE Sense Guard, karta
• Napędy zaworów kulowych 2- i 3-przewodowe
• UBA, temperatura w pomieszczeniach
• IMGW-PIB, normy klimatyczne 1991-2020 (średnia temperatura minimalna)
• Wschód i zachód słońca, Szczecin, 21.12.2026 (sprawdzone też w api.sunrise-sunset.org: 8:15:13 i 15:44:26)